Ε.Π.Ο.Κ. - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΒΡΑΒΕΥΘΕΝΤΩΝ ΠΟΙΗΜΑΤΩΝ 5ου ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

 

Αποτελέσματα βραβευθέντων Ποιημάτων 5ου Παγκόσμιου Λογοτεχνικού Διαγωνισμού

Η επιτροπή αξιολόγησης του Ελληνικού Πολιτιστικού Ομίλου Κυπρίων σας ενημερώνει ότι σχετικά με τον 5ο Παγκόσμιο Λογοτεχνικό Διαγωνισμό εις μνήμη Βίκυς Ζαχαρίου και Δημήτρη Μανιού: όσα έργα αναγράφονται παρακάτω (ανεξαρτήτως σειράς), έχουν λάβει ένα από τα τρία πρώτα βραβεία ή έναν έπαινο (το ποιο συγκεκριμένα θα ανακοινωθεί στη σχετική εκδήλωση). Από τα 250 Ποιήματα που προσφέρθηκαν προς αξιολόγηση από τους συγγραφείς τους, επελέγησαν για βράβευση ως τα πιο αξιόλογα τα κάτωθι.

 

Ποίηση:

1. Νόστος:

• "Σκιές" του Πέτρο Μπαρμπαγιάννη
• "Γράμμα στην Πατρίδα μου" της Ζωής Παπαδημητρίου-Τζιράκη
• "Ο Τοίχος" του Σάββα Γεωργίου
• "Φυλαχτό στη Φλέβα" του Γιάννη Παναγιώτου
• "Αποκαΐδια" της Σταματίας Βλάγκα
• "Νόστος" της Μαρίας Χρονιάρη

2. Τι είναι Μανούλα η Πατρίδα

• "Αθάνατες Πατρίδες" της Ελπινίκης Παπακωνσταντίνου
• "Αν" του Παύλου Πολυχρονάκη

3. 'Ασε τη Ζωή να Αποφασίσει

• "Άσε τη Ζωή να Αποφασίσει" της Μαρίας Κιβιδιώτου
• "Ελπίδα" του Χρήστου Κολλάργιου
• "Είναι η Ζωή μια Θάλασσα" της Κάκιας Μπαχαρακάκη

4. Γυναίκα... το άλλο μισό του Ουρανού

• "Ανάσταση" του Μιλτιάδη Ντόβα
• "Ωδή στην Ηρωική Κόρη της Κύπρου" του Σταύρου Καλυβιώτη
• "Πρίν η Νύχτα Ολότελα Ξημερώσει" του Θεόφιλου Γιαννόπουλου

5. Γυναίκα... το άλλο μισό του Ουρανού (Σε Κυπριακή Τοπολαλιά)

• "Γυναικά... Πρωτινή" της Κατερίνα Κωνσταντίνου Μάτσιου

6. Το Ξερίζωμα

• "Το Ξερίζωμα" της Μίνας  Μπουλέκου
• "Το Φιλί της Λευτεριάς" της Ευτυχίας Καπαρδέλη
• "Για την Τροία, Ελένη" του Ανδρέα Λαζάρου

7. Οι Ρίζες

• "Οι Ρίζες" της Καίτης Λιανού-Ιωαννίδου
• "Οι Ρίζες" της Μίνας Μπουλέκου
• "Οι Ρίζες" της Ευτυχίας Καπαρδέλη

8. Πάμε μια Βόλτα

• "Συναυλία στο Κούριο" της 'Ανδρης Χριστοφίδου-Αντωνιάδου
• "Οι Φίλοι" της Νίτσας Τζιούρα-Παπαδοπούλου
• "Η Συντροφικότητα" της Ιώαννας Τσουρουκίδη-Σερενέ
• "Φυλακισμένος Φύλακας" της Ελένης Χατζημιχαήλ

8. Πάμε μια Βόλτα (Κάτω των 20 ετών)

• "Ποτίζοντας Λέξεις του Φθινοπώρου" της Μαρίας Νεφέλης Μαρκοπουλιότου

9. Ματωμένο Καλοκαίρι 1974

• "Μόνο η Μάνα Θυμάται;" της Μίνας Παπανικολάου
• "Ματωμένο Καλοκαίρι 1974" του Δημήτρη Δεσποτάκη
• "Μια βόλτα στ' όνειρο" της Αγνής Χαραλάμπους
• "Κύπρος Γη Μαρτυρική" του Ηλία Κόττα
• "Κύπρος επί τη Θυμήσει" της Αναστασίας Δεουδέ 
• "Αναστάσιος Ισαάκ - Σολωμός Σολωμού" του Παρασκευά Αλέξανδρου Σερενέ

10. Αγνοούμενοι. Ένα Ανθρωπιστικό Δράμα

• "Wreckage (Υπολείμματα Ναυαγίου)" του Κωνσταντίνου Σώκου
• "Tων Αγνοουμένων" του Σάββα Κόκκινου 

11. Μάρτυρες της Λευτεριάς, 1955-1959

• "Τάφοι" του Βασίλειου Αιτρανζή
• "Μάρτυρες της Λευτεριάς, 1955-1959" της Φωτεινής Φωτιάδου-Κωνσταντίνου
• "Στους 9 της Αγχόνης" της Τούλας Κακουλή
• "Μαρτύρων και Ηρώων Αθανάτων μνήμη" του Γιώργου Πετούση

12. Η Μάνα

• "Η Αρμονία που σου Δωρήθηκε" της Αικατερίνης Μαλάκη
• "Η Μάνα του Αγνοουμένου" του Χαράλαμπου Στυλιανού

13. Ήρωες

• "Στον Ανυπότακτο Αετό" της Αγγέλας Τσέκου
• "Της Ορφανεμένης Βασιλεύουσας Πόλης των Πόλεων" του Αριστοτέλη Φράγκου
• "Στις 'Αγριες Χαραματιές Φωλιάζουν μόνο οι Αετοί" της Ελπινίκης Παπακωνσταντίνου

14. Η Κύπρος Καρτερά μας

• "Στην Κύπρο μας" του Λευτέρη Μούφτογλου
• "Δρεπανίδων χορός Σιβυλλικός" του Χριστόφορου Κελίρη
• "Ες γην εναλίαν Κύπρον" του Κωνσταντίνου Βολάκης
• "Όρκος (από τον Σολωμό στον Τάσσο)" της Άννας Σοφοκλέους
• "Αφιέρωμα στον Ηρωομάρτυρα Σολωμό Σολώμο" του Κωνσταντίνου Πάτσαλου

15. Η Κύπρος Καρτερά μας (με Κυπριακή Τοπολαλιά)

• "Τα Κυκλάμινα του Αη Γιώρκη του Σπηλιώτη" της Ελένης Αντωνίου-Κωνσταντίνου
• "Για σένα Τζιύπρο τραουδώ"του 'Αθου Χατζηματθαίου

16. Ελευθερία

• "Για μια Ηλιογελούσα  Ελευθερία" του Ιωάννη Παναγάκου
• "Της  Λευτεριάς τα Χνάρια" του Νικόλαου Δημητρουλάκη

Μουσικός Στίχος:

• "Η Ξόβεργα" του Ιωάννη Παναγιώτου
• "Έρωτος Πόλεμος" της Κάκιας Μπαχαρακάκη
• "Αηδόνι στο Κλουβί" του Ιωάννη Παναγάκου
• "Ο  Ζεϊμπέκικος της Λευτεριάς" της Ελένης Αντωνίου-Κωνσταντίνου

Σατιρική Ποίηση:

 

1. Έμμετρη Σατιρική Ποίηση:

• "Αετονύχηδες" του Άθου Χατζηματθαίου
• "Της Εποχής" του Λευτέρη  Μούφτογλου¨
• "Ανασχηματισμός" της Μαρίας Παχίτη
• "Η Βαζελίνη" του Πανίκου Παναγή
• "Το "Ισχνό" Θρεφτάρι" του Ιωάννη Παναγάκου
• "Ζητιάνος" του Χρήστου Κουκουσούρη
• "Για την Καλή μου Φίλη" του Γεράσιμου Μοσχόπουλου

2. Επίκαιρη Τραγική Σάτιρα:

• "Το Δράμα της Κύπρου" του Παύλου Πολυχρονάκη
• "Καρνάγιο ο Πειραιάς" του Ηλία Κόττα

3. Έμμετρη Πολιτική Σάτιρα:

• "Οι Αφεντομουτςουνάρες" του Αθανάσιου Πανέλλα
• "Γιαννής... Μαυροχάλιας!" του Νίκου Παπαναστασίου
• "Η Κατάσταση των Πραγμάτων" του Βασίλειου  Ζήνα
• ¨Τα Όνειρά σου" της Βάσως Τριανταφυλίδου Κηπουρού
• "Αππώματα" της Κατερίνας Κωνσταντίνου Μάτσιου

 

Αποτελέσματα 5ου Παγκόσμιου Λογοτεχνικού Διαγωνισμού-Ε.Π.Ο.Κ., Θεατρικών Έργων,Διηγημάτων και Νουβελών, Ιστορικών Δοκιμίων

Αποτελέσματα βραβευθέντων Θεατρικών Έργων 5ου Παγκόσμιου Λογοτεχνικού Διαγωνισμού

Sep 07, 2014

 

Από τα είκοσι θεατρικά έργα που μας στείλατε επιλέξαμε τέσσερα εξ’ αυτών για βράβευση στον φετινό, 5^ο Παγκόσμιο Λογοτεχνικό Διαγωνισμό εις μνήμην Βίκυς Ζαχαρίου και Δημήτρη Μανιού, τα οποία αναφέρονται παρακάτω.

 

- «Ο Βαγορής» της Τούλας Κακουλή

- «Η Κρίση»  της Αμαλίας Πικρίδου Λούκα

- «Τα Γεννητούρκα της Ελευθερίας» της Σωτηρούλας Βασιλείου

- «Η Αστακομακαρονάδα» του Νίκου Αθιαινίτη

 

==================

Αποτελέσματα βραβευθέντων Διηγημάτων και Νουβελών 5ου Παγκόσμιου Λογοτεχνικού Διαγωνισμού

Sep 11, 2014

 

Η επιτροπή αξιολόγησης του Ελληνικού Πολιτιστικού Ομίλου Κυπρίων σας ενημερώνει ότι σχετικά με τον 5ο Παγκόσμιο Λογοτεχνικό Διαγωνισμό εις μνήμη Βίκυς Ζαχαρίου και Δημήτρη Μανιού: όσα ονόματα αναγράφονται παρακάτω (ανεξαρτήτως σειράς), έχουν λάβει ένα από τα τρία πρώτα βραβεία ή έναν έπαινο (το ποιο συγκεκριμένα θα ανακοινωθεί στη σχετική εκδήλωση). Από τα 80 διηγήματα και νουβέλες που προσφέρθηκαν προς αξιολόγηση από τους συγγραφείς τους, επελέγησαν για βράβευση ως τα πιο αξιόλογα τα κάτωθι.

Διηγήματα

• "Αγνοούμενοι, ένα ανθρωπιστικό δράμα" της Ασημίνας Παραδείση
• "Η Μάνα του Αγνοούμενου - Η ηρωίδα μάνα" του Πανέλλα Αθανάσιου
• "Ενθυμήσεως Οδός" της Μαρίας Περατικού
• "Μέσα από τις στάχτες" της Αμαλίας Πικρίδου
• "Διπλή Απαγωγή" του Δακανάλη Εμμανουήλ
• "Ο Γιος μου" του Πανικού Παναγή
• "Ματωμένο Καλοκαίρι 74. Εκεί που σταμάτησε ο χρόνος" του Άθου Χατζηματθαίου
• "Το Κρασί της Ελπίδας" της Άντρης Χριστοφίδου
• "Πάμε μια Βόλτα" της Καίτης Λιανού
• "Ένας Αντάρτης ξανά λεύτερος" του Νίκου Παπαναστασίου
• "Φωνές στο σκοτάδι μας" του Τάσσου Μιχαηλίδη
• "Ένας Χιλιοσταυρομένος Χριστός" της Άννας Καλογήρου-Παύλου
• "Στο Φως του Φεγγαριού" της Παναγιώτας Περάτικου
• "Άσε τη Ζωή να Αποφασίσει" της Αγνής Χαραλάμπους
• 'Ξένη δίχως Πατρίδα" της Κάκιας Μπαχαρακάκη
• "Η Επικήρυξη του Ξηρού" του Παύλου Πολυχρονάκη
• "Ξερίζωμα" της Παναγιώτας Χατζηαλεξιάδη
• "Στη Γη του Καημού και της Ελπίδας" της Τούλας Κακουλή
• "Στο Φως του Φεγγαριού" της Παναγιώτας Μορίδου

Παιδικά Διηγήματα

• "Τα Ένστικτα των Πουλιών/Το Μικρό Παπαγαλάκι" της Ιωάννας Τσουρουκλίδου-Σερενέ
• "Η Μίνα η Μυρμηγκίνα"  της Βάσως Τριανταφυλίδη-Κηπουρού

Νουβέλες

• "Το Ξερίζωμα" της Βάσως Τριανταφυλίδη-Κηπουρού
• "Άσε τη Ζωή να Αποφασίσει" της Αμαλίας Πικρίδου

==================

Αποτελέσματα βραβευθέντων Ιστορικών Δοκιμίων 5ου Παγκόσμιου Λογοτεχνικού Διαγωνισμού

Sep 13, 2014

 

Η επιτροπή αξιολόγησης του Ελληνικού Πολιτιστικού Ομίλου Κυπρίων σας ενημερώνει ότι σχετικά με τον 5ο Παγκόσμιο Λογοτεχνικό Διαγωνισμό εις μνήμη Βίκυς Ζαχαρίου και Δημήτρη Μανιού: όσα έργα αναγράφονται παρακάτω (ανεξαρτήτως σειράς), έχουν λάβει ένα από τα τρία πρώτα βραβεία ή έναν έπαινο (το ποιο συγκεκριμένα θα ανακοινωθεί στη σχετική εκδήλωση). Από τα 70 δοκίμια που προσφέρθηκαν προς αξιολόγηση από τους συγγραφείς τους, επελέγησαν για βράβευση ως τα πιο αξιόλογα τα κάτωθι.

Ιστορικά Διηγήματα

 

• "Ο Γάμος του Αντρειωμένου Αγωνιστή" της Παναγιώτας Μορίδου
• "Άνθρωπε, είμαστε όλοι εδώ" της Ναταλίας Ηλία
• "Δύναται, σε εποχές κρίσης, οι χαρισματικοί ηγέτες να δώσουν λύση στα προβλήματα των κοινωνιών;" του Νικόλαου Δακίδη
• "O Πατριάρχης της Οδύνης και η Οδύνη της Ιστορίας" του Ιωάννη Γιάγκου
• "Εκεί που περπάτησε ο Μεγαλέξανδρος"της Ιωάννας Τσουρουκίδη-Σερενέ
• "Προσφορά" του Βασίλειου Αειτρανζή
• "Ενδυνάμωση των Πολιτών και κοινωνική αλλαγή σε περιόδους κοινωνικοοικονιμκής κρίσης" του Θεοδόσιου Πιλήση
• "Η Διασπορά του Φωτός" του Σάββα Κόκκινου

Ιστορικά Διηγήματα για άτομα κάτω των 30 ετών

• "Από την Κρήτη ως την Κύπρο με πλοηγό τον Νίκο Καζαντζάκη και πυξίδα τον λόγο των Ποιητών" της Σωτηρούλας Βασιλείου

Ερευνητική Μελέτη

• "Αξιόλογες Ελληνίδες του παρελθόντος" - "Φημισμένες Ελληνίδες έταιρες της Αρχαιότητας" του Ανδρέα Λαζάρου

Αποτελέσματα βραβευθέντων βιβλίων 5ου Παγκόσμιου Λογοτεχνικού Διαγωνισμού - Ε.Π.Ο.Κ

Ελληνικός Πολιτιστικός Όμιλος Κυπρίων Αποτελέσματα βραβευθέντων βιβλίων 5ου Παγκόσμιου Λογοτεχνικού Διαγωνισμού

Αποτελέσματα βραβευθέντων βιβλίων 5ου Παγκόσμιου Λογοτεχνικού Διαγωνισμού Sep 05, 2014   Η επιτροπή αξιολόγησης του Ελληνικού Πολιτιστικού Ομίλου Κυπρίων Ελλάδος σας ενημερώνει ότι σχετικά με τον 5ο Παγκόσμιο Λογοτεχνικό Διαγωνισμό εις μνήμη Βίκυς Ζαχαρίου και Δημήτρη Μανιού: Από τα 250 Βιβλία που προσφέρθηκαν προς αξιολόγηση από τους συγγραφείς τους ή κατόπιν προτάσεων επιλέχθησαν για βράβευση ως τα πιο αξιόλογα τα κάτωθι (ανά κατηγορία): 1) Ιστορικό Μυθιστόρημα: - Στο βιβλίο της Παπαθεοδωράκη Μαρίας "Άνασσα" - Στο βιβλίο "Χωρίς Πυξίδα" του Ανδρέα Κελέση   2) Ιστορικό Διήγημα: - Στο βιβλίο  "Ο Καφές της Φιλαρέτης" της Μόνας Σαββίδου-Θεοδωσίου, εκδ. Αφή - Στο βιβλίο  "Ημερολόγια 2014" της Μόνας Σαββίδου-Θεοδωσίου, εκδ. Βιβλιοτεχνική   3) Ιστορικό Μυθιστόρημα:  - Στο βιβλίο "Ο Αρματοποιός" της Άντρης Χριστοφίδου-Αντωνιάδου, εκδ. Α. Αντωνιάδου - Στο βιβλίο "Απο τις παραστάσεις των αναμνήσεων" του Μάνου Καστέλλη, εκδ. Ίαμβος - Στο βιβλίο "Στα Μετόπισθεν" της Ρούλας Ιωαννίδου-Σταύρου,εκδ. Δωδώνη   4) Άρτια Ερευνητική Μελέτη: - Στο τετράτομο βιβλίο "Το Καϊμακλί" του Κωνσταντίνου Κλεάνθους, εκδ. Λυχνία Α.Ε. - Στο ερευνητικό έργο "Επτακώμη" του Παρασκευά Χαραλάμπους - Στο ερευνητικό ιστορικό έργο "Αναζητώντας την Ελευθερία" του Πέτρου Παπαπολυβίου, εκδ. Επίκεντρο - Στο βιβλίο "Προσέγγιζω τόπους και ανθρώπους " της Ιωάννας Τσουρουκίδη-Σερενέ, εκδ. Κάμερος - Στο βιβλίο "Πορεία στη μνήμη" της Βραχιώτη Λυμπεροπούλου, εκδ. Σιδέρη - Στο βιβλίο "Η Κεραμική στην Κύπρο" της Ελένης Παπαδημητρίου, εκδ. Εν Τύποις   5) Ιστορικό Ντοκουμέντο:  - Στο βιβλίο "Ιστορικά Διηγήματα" της Άννας Καλογήρου-Παύλου - Στο βιβλίο "Η Τελευταία προσγείωση" του Αδάμου Κόμπου - Στα βιβλία "Κερύνεια Εάλω", "Λάπηθος - Καραβάς" του Νεοπτόλεμου Κότσαπα, εκδ. ´Αρλο, Pheopress   6) Νουβέλα: - Στο βιβλίο "Νουβέλες από τη ζωή" της Μαρίας Χρονιάρη, εκδ. Απόπειρα - Στο βιβλίο "Η Δύναμη της Πίστης" της Γεωργίας Κόμπου, εκδ. Nεγκρέσκο - Στο υπό έκδοση  βιβλίο"Ο Ελληνικός Στίχος 10-21Αιώνα" της Παναγιώτας Χριστπούλου-Ζαλώνη, εκδ. Βεργίνα - Στο βιβλίο "Πικροδάφνες" του Κωνσταντίνου Κλεάνθους - Στο βιβλίο "Η Αποξένωση στον Άλμπερ Καμύ" της Άνδρης  Χριστοφίδου-Αντωνιάδου, εκδ. Βιβλιοεκδοτική   7) Αφηγηματικό Έργο: - Στο βιβλίο "Η Μετεξέλιξη της Κυπριακής Οικογενείας από τη σκοπιά τριών γυναικών" της Αντιγόνης Παπαδοπούλου, εκδ. Τασουλίδης   8) Σύγχρονα Διηγήματα: - Στο βιβλίο "Άσε τη ζωή να αποφασίσει" του Άθου Χατζηματθαίου, εκδ. Μ & Ε Yiannakou   9) Σύγχρονη Ιστορική Ποίηση σε Κυπριακή Διάλεκτο: - Στο βιβλίο "Νήσος Εγκαμίνων" της Ανδρούλας Τουμάζου   10) Πρότυπο έργο σε Ελεύθερη Ποιητική Έκφραση: - Στο βιβλίο "Κατα Μάρκου Ευαγγέλιο" της Βάσως Τριανταφυλλίδου-Κηπουρού, εκδ. Ηλιανθος Α.Β.Ε.Ε - Στο βιβλίο "Το Χρεόγραφο" του Σωτήρη Βαρνάβα, εκδ. Γαβρηιλίδης   11) Ποιητικές Συλλογές - Στο βιβλίο "Ποιήματα Άλφα" του Αθανάσιου Γαλούση, εκδ. ΆλφαΩμέγα - Στο βιβλίο "Εσπερινή Συνάντηση" της Μίνας Παπανικολάου (Κατερίνα Καρύδη), εκδ. Λεξίτυπο - Στο βιβλίο "Ποιητικός Ανάρρους" του Σταύρου Σταύρου, εκδ. Αγγελάκη - Στο βιβλίο "Εκ Βαθέων Ψίθυροι" του Μιλτιάδη Ντόβα, εκδ. Ωρίωνας - Στο βιβλίο "Η Πονεμένη Κύπρος μας" της Ιωάννας Τσουρουκίδη-Σερενέ - Στο βιβλίο "Κάβο Νιρβάνα" της Φαϊδά Βλάσια, εκδ. Χάρη Πάτση - Στο βιβλίο "Ήρθε ένα κύμα από την Αμμόχωστο" του Σώτου Αθανασιάδη-Λαπαθίωτη, εκδ. Ιδμων 12) Παιδικά Βιβλία: - Στο βιβλίο " Ο Λαγός και το Αγριοκάτσικο" του Άθου Χατζηματθαίου, εκδ. Negresco - Στο βιβλίο "Όμορφιάς Καμώματα (Μικρές Ιστορίες με Αγριολούλουδα Α/Β Τόμος)" της Αννας Καλογήρου Παύλου - Στο βιβλίο "Η Αλήθεια του Παραμυθιού και ο καρπός του Ήλιου" της Θεοδοσίας Αργυράκη-Ασαριωτάκη (Αναφορά στο Νίκο Καζαντζάκη), εκδ. Τριτά - Στο βιβλίο "Ηλιοχρώματα (Μικρά Ποιητικά Παραμύθια)" της Θεοδοσίας Αργυράκη-Ασαριωτάκη, εκδ. Τριτά   13) Ψυχολογικό Μυθιστόρημα - Το βιβλίο "Τα χέρια του Ζωντανού Θεού" του Χρηστόφορου Κελίρη, εκδ. Βιβλιοεκδοτική

Ο ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΗΣ

                                                                        του Γρηγόρη Τεχλεμετζή

 

   Συχνά με ρωτάνε «από πού είμαι», και πάντα μού δημιουργείται η ίδια αμηχανία. «Μικρασιατικής καταγωγής», απαντώ.

   Αναρωτιέμαι αν η ερώτηση αυτή ξεκινάει από μια θεματική ένδεια ή από την πεποίθηση ότι ο  τόπος καταγωγής καθορίζει το χαρακτήρα και τις συνήθειες. Με το ισοπεδωτικό μωσαϊκό της πρωτεύουσας και της κοινής στάσεως που προάγεται από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και την Παιδεία, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ελάσσονος σημασίας το ζητούμενο και οποιαδήποτε απάντηση κατ’ επίφαση αληθινή.

   Εδώ που τα λέμε από πού και ως πού εγώ Μικρασιάτης; Επειδή μου αρέσει το ιμάμ μπαϊλτί και τα πολίτικα σουτζουκάκια, ή επειδή έτυχε ο παππούς μου να έχει έρθει από τις αλησμόνητες πατρίδες; Μήπως απλώς ντρέπομαι να κατονομάσω τον εαυτό μου «Αθηναίο» για να μη θεωρηθεί ότι κουβαλάω την αλαζονεία και την υπεροψία του πρωτευουσιάνου και έτσι επικαλούμαι αυτή την παρελθοντολογία; Το μόνο που με συνδέει με την «άλλη» πατρίδα είναι μια μνήμη από τις παρωχημένες ιστορίες του παππού μου και οι αναφορές στις Σπαρταλίδες και Κονιαλίδες φίλες τής γιαγιάς μου.

   Αλλά αν δεχτούμε ότι η σημαντικότερη διαμόρφωση τού χαρακτήρα γίνεται στην παιδική ηλικία, ίσως βάλουμε λίγο «νερό» στις κρίσεις μας ή τις αντιμετωπίσουμε με άλλο βλέμμα. Μισή-μισή αλήθεια.

   Τάγματα εργασία, εξορία, πεζοπορία, πετροπόλεμοι σε μαχαλάδες, εποχές συναδέλφωσης, Τουρκάλες με φερετζέδες και Τούρκοι με σαρίκια και οι ψαλμωδίες του χότζα να χύνονται από τους ψηλούς μιναρέδες, συσσωρευμένη εικονοπλασία για ένα παραμυθένιο, παιδικό κόσμο, ήθους, ύψους και δημιουργικού εκμαγείου για την αντιμετώπιση καταστάσεων.

   Ψέμα! Ό,τι δεν το ονομάσεις ή καλλιεργήσεις χάνει την αξία και τη δύναμή του. Πρέπει να αποφασίσουμε αν θα πρέπει να λεγόμαστε «Μικρασιάτες» και αν ναι γιατί, αλλιώς θα καταντήσουμε γραφικό σχήμα λόγου, ρηχαίνοντας την καθημερινότητα.

   «Οι Σπαρταλίδες είναι ταγκαλάκια και αθυρόστομοι, οι Σμυρνιές καπάτσες και αντροτυλίχτρες, ενώ όλοι οι Μικρασιάτες μπεσαλήδες και καλοί έμποροι,. Όχι στους Καλαματιανούς και στους Πυργιώτες. Εμείς φέραμε τον πολιτισμό στους παλιοελλαδίτες», ακούω ακόμα στα αυτιά μου την καυστική φωνή τής γιαγιάς μου, ως εύφημος μεροληπτική μνεία, μέσα από τους καπνούς τού τσιγάρου της, που μακροσκελές προέκτεινε την κοκάλινη πίπα της, δίνοντάς της μια σπάνει – τουλάχιστον για τις μέρες μας – αρχοντιά, καθώς καθόταν βυθισμένη στη μπρεζέρα του σαλονιού.

   Και να φανταστείς ότι παντρεύτηκα Καλαματιανή. Τι θα έλεγε για αυτό;

            «Το σκατό τση πεθεράς σου

            λουκουμάς στο λάρυγγά σου,

            να ’μπει μέσα να θερίσει

            κι άντερο να μην αφήσει»

   Αλλά:

            «Μη μου πολυψηλλωνεσαι και ξέρω τη γενιά σου,

            και ξέρω πόσες κόνιδες, έχ’ η βρακοθελιά σου»

   Χοντρικοί και ασαφείς χαρακτηριολογικοί διαχωρισμοί. «Είμαστε με βάση αυτό που δεν είμαστε και δεν είμαστε με βάση αυτό που είμαστε».

   Ταλαιπωρημένη γενιά, το καταλαβαίνω τώρα που μεγάλωσα διασαφηνίζοντας την παραμυθική ωραιοποίηση των ιστοριών τού παππού μου. Ξεριζώθηκαν, αλλά δεν το έβαλαν κάτω, ξαναρίζωσαν, και με όπλο την παιδεία, τη θέληση και τον χαρακτήρα τους, ξανάχτισαν τον κόσμο τους από την αρχή.

            «Καρδιά μ’ αν είσ’ από γυαλί βάστα να μη ραΐσεις

            κι αν είσαι κι από σίδερο τώρα να νταγιαντίσεις»

   Όμως , για να είμαστε πιο αντικειμενικοί, έμεινε μέσα μας το σπέρμα των προγόνων μας, όχι όμως αυτεξούσιο, και απ’ εμάς εξαρτάται αν θα το καλλιεργήσουμε, θα ανθίσει και θα δώσει καρπούς, ή θα το καταχωνιάσουμε εξαλείφοντάς το.

   Αλλά υπάρχουν στιγμές που νιώθω σαν το σκοτεινιασμένο ουρανό τής Βιθυνίας: «Οι μάγοι κατεβάζουν πολλές φορές το φεγγάρι από τον ουρανό για να τ’ αρμέξουν και να κάνουν με το γάλα του, τα μαγικά τους. Και όταν το ’χουν κατεβασμένο σκοτίζεται’ς τον ουρανό και δε φαίνεται».

   Σωματεία, εκδηλώσεις, εκδρομές παραδοσιακοί χοροί, βιβλία – ιστορικά, λαογραφικά ή λογοτεχνικά -, μας περιμένουν για να καθορίσουμε αυτό που «θέλουμε» να είμαστε και μας ανήκει ως κληρονομιά, αντλώντας το νόημα της ζωής μας, κόντρα στην άνυδρη ομοιομορφία, και την πνευματική αποτελμάτωση των καιρών. Άλλωστε ο άνθρωπος είναι το μέτρο των

πραγμάτων.

   Έτσι, αφού ανασκάλισα τις παιδικές μου μνήμες, άρχισα να μελετώ τις ρίζες μου μέσα από λαογραφικά αναγνώσματα τής Μικράς Ασίας. Στη συνέχεια ξεκίνησε ο θαυμασμός και η ονειροπόληση: «Χαμένες πολιτείες στα βάθη της Ανατολής, με δικά τους ήθη και κώδικες, ζωντάνεψαν στα μάτια μου, παζάρια, καλοσυνάτοι έμποροι, αμπατζήδες και άλογα μέσα σε θαμπά ηλιόλουστα πρωινά, τουρκάλες με φερετζέδες και ελληνοπούλες με ροδαλά στρογγυλά και στρουμπουλά πρόσωπα». Ξανάγινα σχεδόν παιδί, χρωματίζοντας την ξεθωριασμένη ανάμνηση τού παρελθόντος με την εξημμένη φαντασία μου.

   Πλέον και οι μικρασιατικές λιχουδιές απόκτησαν άλλο νόημα, μαγικό, της «κοινωνίας» με το παρελθόν, που μέσα από το ούζο και το κρασί συναδελφώνει εκστασιάζοντας σαν άφωνη γλώσσα, ενίοτε καταπολεμώντας την αδράνεια και την ανία. «Τζαν μπογαζντάν γκικέρ» (Η ζωή μπαίνει από το λαιμό).

   Αλλά και «Τζαν Μπογαζντάν τσικέρ» (Η ψυχή βγαίνει από το λαιμό).  Η γιαγιά μου από την πολλή λαιμαργία της κατάντησε 120 κιλά, με όλα τα επακόλουθα. Ο πατέρας μου, λάτρης των πικάντικων ανατολίτικων καρυκευμάτων, απέκτησε έλκος. Εγώ γλύτωσα παρατρίχα, μια μέρα που ξεφύλλιζα το οικογενειακό άλμπουμ αναπολώντας. Έτσι εφάρμοσα το απαιτούμενο αρχαιοελληνικό μέτρο.

   Άραγε μετά από αυτά έγινα «Μικρασιάτης»; Γιατί να έχει τόση σημασία μια απάντηση ως φερόμενος ορισμός και, ίσως, αποτίμηση; Δεν ξέρω εάν αυτό έγινε λίγο ως πολύ «ουσία» της ζωής μου; Πάντως αποτέλεσε ένα γνώρισμά της και «σήμα κατατεθέν», που συνεπάγεται προαναγγελθείσες φιλίες και συναδέλφωση.

   Εύχομαι όλοι οι άνθρωποι να είναι «κάτι», αναζωογονώντας τις ρίζες τους, για να μη μείνει ανεπίδοτο το πολύτιμο παρελθόν, που θα αποτελέσει ασίγαστο διδάχο κεντρώνοντας το μέλλον, όχι όμως διατρανώνοντάς το με τεχνητούς εξωραϊσμούς και κομπασμούς, μηρυκαστική αρχαιολατρία ή προγονολατρεία και σε καμία περίπτωση με μισαλλοδοξία.

   Γιατί όλα τα «άνθη» χρειάζονται στον κήπο της γης, αρκεί να μην είναι πλαστικά.   Γ. Τ.

Ο ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ στο ΚΕΛΑΙΝΩ

 

ΤΟ ΝΕΟ ΤΕΥΧΟΣ του ΚΕΛΑΙΝΩ Νο 49

 

 

Ο πίνακας του εξωφύλλου είναι έργο

της Λαμιώτισσας ζωγράφου και ποιήτριας Νίκης Βλάχου

 

Ο ΟΜΗΡΟΣ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΤΥΦΛΟΣ. ΤΟΝ ΤΥΦΛΩΣΑΝ

                Ο ΟΜΗΡΟΣ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΤΥΦΛΟΣ. ΤΟΝ ΤΥΦΛΩΣΑΝ!

                                                                        γράφει ο Διονύσης Μπώκος

   Το όνομα, που έδωσαν στον μεγάλο ποιητή, «προφητικά» ή όχι, -«Όμηρος» - μετά το εγχείρημά του, δηλαδή, αφ’ ότου βγήκε να ψάλλει το έργο του, το απαγορευμένο, για το ιερατείο και για πολλούς ομηριστές σημαίνει τυφλός. Όμως ουδέποτε θα δεχτεί κανείς ότι τούτο προδιαγράφει την εκ γενετής ύπαρξη αυτής της αναπηρίας. Και οι λόγοι είναι λίγοι μεν, αλλά ισχυροί!

   Εάν λοιπόν ήταν τυφλός και είχε το χάρισμα της απομνημόνευσης, τότε θα έπρεπε να γνωρίζει μόνο όσα του είχαν πει ή ό,τι του έλεγαν. Τίποτα περισσότερο, αφού δεν έβλεπε.

   Εάν ήταν τυφλός, πως θα μπορούσε μόνος του, χωρίς τη παραμικρή βοήθεια, ένα τόσο μεγάλο ποιητικό έργο να το συνθέσει και να βγει –τυφλός- στους δρόμους να το ψάλλει; Διέθετε βοηθό; Ας πούμε κάτι σαν γραμματέα,. Και θα είχε εμπιστοσύνη, αφού γνώριζε ότι αυτό που ετοιμάζει θα προκαλούσε την οργή του ιερατείου και βέβαια γνωρίζοντας και τις συνέπειες, αν διέρρεε;

   Εάν ήταν τυφλός, πως θα το έγραφε, ή και θα διάβαζε αυτό που «είδε»;

   Εάν ήταν τυφλός και τελικά συνέθεσε, «έγραψε» και έψαλλε ένα τόσο μεγάλο ποίημα, αυτό σημαίνει ότι ήταν από τους εύπορους και είχε τη δυνατότητα να διατηρεί, όπως σημειώσαμε πιο πάνω, γραμματέα ή γραμματείς, δηλαδή ομάδα ανθρώπων και συνοδό κατά την έξοδό του, στους δρόμους; Ο εύπορος όμως είναι και δυνατός. Είναι υπολογίσιμος, στην όποια κοινωνία…

   Στο «βιογραφικό» του όμως δεν αναφέρεται πως είναι οτιδήποτε άλλο, εκτός από αοιδός και φυσικά ποιητής.

   Αντίθετα, τον Ησίοδο, τον λένε τσοπάνη! Βέβαια, η λέξη τσοπάνης, με την σημερινή έννοιά της, ενέχει κάτι το «υποτιμητικό». Για την εποχή εκείνη όμως φαίνεται να είναι το πιο αποδοτικό επάγγελμα. Άλλωστε και ο βασιλιάς Οδυσσέας, τσέλιγκας είναι, με τα τόσα κοπάδια που κατέχει. Ακόμη και ο «θεός» Ήλιος τσοπάνης ήταν, με κουτελάτες αγελάδες «..όπου βόσκουν  / βόδια και πρόβατα παχιά του κοσμογυριστή Ήλιου» (Μ 127-128)

   Βέβαια, τον Ησίοδο τον σκότωσαν («κατά λάθος») και εν πάσει περιπτώσει ξεμπέρδεψε. Η ποινή όμως του Ομήρου, ήταν διπλή και τριπλή, για το δικό του ανόμημα. Του «χάρισαν» το αιώνιο σκοτάδι εν ζωή! Και έτσι απομακρύνθηκε έκτοτε, από τον κόσμο, φτάνοντας στην Ίο, όπου όπως λέγεται και πέθανε ξεχασμένος.

   Αλλά, ας δούμε το θέμα και από μια άλλη οπτική γωνία. Στους χώρους λοιπόν, που το «απόρρητο» είναι το πρώτο  μέλημα – στο άδυτο – ένας ανάπηρος και μάλιστα τυφλός δεν θα επιλεγόταν εύκολα, λόγω της αναπηρίας αυτής, που θα απαιτούσε παράλληλα και φροντίδα ιδιαίτερη. Έτσι, θεωρείται αδύνατο, να τον επέλεξαν τυφλόν, όσο και ταλέντο να ήταν ο Όμηρος, όταν εκεί χρειάζονταν αεικίνητοι με «αυτί και μάτι»!

   Να τον συνέλαβαν αργότερα και εκεί μέσα, μακριά από τα μάτια του κόσμου, μακριά από μαρτυρίες, και να τον τύφλωσαν, αυτό είναι μια πιθανότητα. Όπως επίσης είναι μια πιθανότητα, αργότερα να τον ελευθέρωσαν ή και να τον εξόρισαν στην Ίο…

   Δεν ήταν λοιπόν τυφλός ο Όμηρος μέχρι που σύνθεσε, έγραψε, έψαλλε και «κατοχύρωσε» το έργο του, γυρνώντας παντού. Τότε, και στον τόσο χρόνο, όσο το ιερατείο ήταν δεύτερο σε ισχύ, δηλαδή αποδυναμωμένο. Αργότερα, όταν και οι δύο ισχυρές τάξεις, ευγενείς και ιερατείο τον κυνηγούν μαζί, τότε δεν αποφεύγει την ποινή του. Τότε, «επηρώθη τας όψεις»!

  Το ότι κάποιο «προφητικά» τον ονόμασαν «όμηρο» δηλαδή τυφλό, αυτό είναι κάτι «αδιευκρίνιστο», αλλά βεβαίως μια πικρή και σκληρή ίσως πραγματικότητα…           Δ. Μ.

___________